Moderne Sinterklaasboeken – het complete overzicht 2000-2018

Voorwoord
Toen mijn kinderen nog jong waren was het altijd een hele klus om Sinterklaasboeken te vinden waarin ik niet ongewenst verrast werd met zwarte pieten in de tekst- en of de illustraties. Daarom ben ik in 2012 begonnen met het screenen en het verzamelen van zwarte-piet-vrije Sinterklaasboeken. Elk jaar maak ik de balans op, aangevuld met de nieuwste publicaties in november en deel ik deze lijst hier op Spinzi.

De Sinterklaasboeken waarvan de pieten geen stereotype koloniale zwarte pieten representeren heb ik nu ook gebundeld in een digitaal overzicht: Moderne Sinterklaasboeken en liedjes 2000-2018. Je kunt dit PDF bestand gratis downloaden en verspreiden.Voor het online overzicht kun je verder scrollen naar beneden.

Het doel van deze lijst is een zo compleet mogelijk overzicht te bieden van Sinterklaasboeken waarmee je een inclusief Sinterklaasfeest kunt vieren, thuis, in de bibliotheek, op de vve, de bso, de nso en in de klas in het primair onderwijs. Je vindt er Sinterklaasboeken met gekleurde pieten, pieten met roetvegen of pieten zonder schmink in eigen huidskleur.

De meeste boeken in deze lijst zijn gescreend op representaties van zwarte piet in zowel de tekst als beeld. Als deze screening (nog) niet gebeurd is, heb ik dat er nadrukkelijk bij vermeld.

De titels die zijn opgenomen in dit overzicht heb ik niet beoordeeld op hun literaire of beeldkwaliteit. De toelichtingen die ik erbij heb geschreven zijn nadrukkelijk niet bedoeld als recensies. Ik hoop dat deze lijst het makkelijker maakt voor u om een inclusief Sinterklaasfeest te vieren.

Kim Blackburn,
Spinzi

© Kim Blackburn, Spinzi, 2012-2018: Bij gebruik van deze lijst voor gedrukte en digitale publicatie of anderszins, graag copyright of bronvermelding Spinzi vermelden. Vult u een eigen gedeelde boekenlijst aan met naslag uit deze publicatie, dan graag erbij vermelden dat uw samengestelde lijst tot stand gekomen is in samenwerking met Spinzi


Sinterklaasboeken zonder zwarte pieten 2000-2018

(19) Het verhaal van Sinterklaas – Sjoerd Kuyper

Schermafdruk 2018-11-02 15.23.41
In Het verhaal van Sinterklaas bespreken de kinderen samen met hun meester het veelzijdige verhaal van Sinterklaas en zijn origine. Een actueel Sinterklaasverhaal zonder zwarte pieten (in tekst noch illustraties).

Het verhaal van Sinterklaas | Sjoerd Kuyper (verhaal), Emanuel Wiemands (illustraties) | Uitgeverij Rubinstein | Nederlands | 1e druk | ISBN 9789047626657 | november 2018 | Hardcover | 28 pagina’s | adviesleeftijd 3-7 jaar

(18) Kolletje en Dirk. O, kom er eens kijken…

kolletj en drik.jpg

In dit moderne Sinterklaasverhaal hebben de pieten nieuw werk gevonden waardoor Sinterklaas nieuwe helpers heeft: ongeschminkte prinsessen en prinsen. Er komt geen zwarte piet in voor.

Kolletje en Dirk. O, kom er eens kijken… | Pieter Feller en Natascha Stenvert | Uitgeverij Luitingh-Sijthoff | Nederlands | 1e druk | ISBN 9789024583089 | oktober 2018 | Hardcover | 32 pagina’s | adviesleeftijd 4-7 jaar

(17) Piet en Sint en het Slimme kind – Gerda Dendooven

piet en sint en het slimme kind

In Piet en Sint en het Slimme Kind van Gerda Dendooven hebben (witte) Piet en Sinterklaas roetvegen op hun kleding en gelaat. Dat staat niet expliciet zo in de tekst vermeld maar is te zien in de illustraties. Aan het einde van het prentenboekverhaal wordt tekstueel wel alvast een opmaat gemaakt naar (straks) ook een roetloze Piet (en Sinterklaas). Een saillant detail waarmee rekening gehouden dient te worden bij de aanschaf of het lenen van dit prentenboek is wel dat het paard van Sinterklaas fungeert als een omgekeerde metafoor voor de zwarte schmink van piet. Nu verliest het schimmelpaard door de regen onverwachts haar schmink: zij blijkt niet wit maar bruin te zijn.

Piet en Sint en het Slimme Kind, Gerda Dendooven, Uitgeverij Querido, oktober 2018, 32 pagina’s, ISBN 789021414911, 1e druk

(16) Wie durft? zegt Sinterklaas – Bette Westera en illustraties van Barbara de Wolf

Wie durft? zegt sinterklaas

Een Sinterklaasprentenboek met uitvouwbare flappen waarin de helpers van Sinterklaas kattenpieten in 7 verschillende kleuren en grijze muizenpieten zijn. Van de figuur zwarte piet als zwart geschminkte helper is afstand gedaan. Sinterklaas is wit. Het jongetje Brian, bij wie de kattenpieten een kado niet durven te brengen vanwege de labrador die voor de schoorsteen ligt, representeert vermoedelijk een jongetje met een biculturele achtergrond vanwege zijn uiterlijke kenmerken (hij heeft een lichtbruine huidskleur). Het verhaal begint met de introductie van zwarte (ongeschminkte) kattenpieten op de eerste pagina’s. Na de 2e pagina worden de 6 andere kleuren kattenpieten geïntroduceerd.

Wie durft? zegt Sinterklaas, Bette Westera (verhaal) en Barbara de Wolf (illustraties), Levendig Uitgever, september 2018, 32 pagina’s, ISBN 9789491740565, 1e druk 

(15) Wie is Sint? – Anke Kranendonk & Mylo Freeman

AVI M3 Toneelleesboek over Sinterklaas om samen te lezen voor kinderen van 6-7 jaar. Er komen geen zwarte pieten in voor. De pieten worden getoond in hun natuurlijke huidskleur zonder roetvegen. Toneellezen bevordert het leesplezier en het lezen met intonatie. Kinderen met onder andere dyslexie krijgen met toneelleesboeken vaak weer plezier in lezen.  AVI M3 betekent technisch niveau (leren) lezen, midden groep 3 in het primair onderwijs (po). Toneelleesboeken kun je ook samen thuis lezen om te oefenen.

Digitaal inkijkexemplaar.

Kopen: Wie is Sint? | Anke Kranendonk | Mylo Freeman | Nederlands | AVI M3 | 1e druk | ISBN 9789048733118 | oktober 2017 | Hardcover | 56 pagina’s

(14) Het huis van Sinterklaas – Naomi Tieman en Marieke Nelissen

het huis van sinterklaas

Een Sinterklaasprentenboek met in de illustraties pieten in allerlei kleuren, zonder kroeshaarpruiken en gouden oorbellen. Door Naomi Tieman (tekst) en Marieke Nelissen (illustraties).

Het huis van Sinterklaas, Naomi Tieman (verhaal), Marieke Nelissen (illustraties), Uitgeverij Gottmer, september 2017, 32 pagina’s, ISBN 9789025767723, 1e druk

(13) Het Sinterklaasmeezingboek – diversen (2015-2017)

Sinds 2015 verschijnt dit sinterklaasboek elk jaar bij de Etos met steeds een andere bekende Nederlandse zangeres. Aan de verschillende edities werkten o.a. mee Angela Groothuizen, Kim-Lian van der Meij en Maan. Van de traditionele piet is afstand genomen. De pietjes hebben roetvegen.

Sinterklaasmeezingboek.nl

(12) De zus van Sinterklaas – Tiny Fisscher en Elizabet Vuković

zus van sinterklaas

DISCLAIMER: dit prentenboek is nog niet gescreend op tekst en beeld maar getipt door de auteur.
Prentenboek met een twist op het traditionele sinterklaasverhaal. Het verhaal gaat over de tweelingzus van Sinterklaas. Er komen geen zwarte pieten in voor.

De zus van Sinterklaas, Tiny Fisscher (verhaal), Elizabet Vuković (illustraties), Gottmer, oktober 2016, 64 pagina’s, ISBN 9789025766160, 1e druk | adviesleeftijd 4-6 jaar

(11) Het kleinste pietje – Sjoerd Kuyper en Harmen van Straaten

het kleinste pietje

Het kleinste pietje is het zelfstandige vervolg op De vrienden van Sinterklaas (2014) van dezelfde makers, Sjoerd Kuyper (tekst) en Harmen van Straaten (illustraties). Er komen pieten in voor in hun natuurlijke huidskleur (ongeschminkt) en pietjes die in allerlei bonte kleuren zijn geschminkt.

Het kleinste Pietje, Sjoerd Kuyper (verhaal), Harmen van Straaten (illustraties), Uitgeverij Hoogland & Van Klaveren, november 2015, 32 pagina’s, ISBN 9789089672018, 1e druk | adviesleeftijd 5-8 jaar

(10) De vrienden van Sinterklaas – Sjoerd Kuyper en Harmen van Straaten

De vrienden van Sinterklaas - Sjoerd Kuyper (2014)

In De vrienden van Sinterklaas zijn de pieten geen knechten maar vrienden van Sinterklaas. Als Broes ontdekt dat zijn vader een van de vrienden van Sinterklaas is, is hij super trots. Als vanzelfsprekend lopen de pieten rond, geschminkt in allerlei kleuren en in hun eigen huidskleur zonder roetvegen. Er wordt radicaal afstand gedaan van de figuur zwarte piet.

De vrienden van Sinterklaas, Sjoerd Kuyper (verhaal), Harmen van Straaten (illustraties, Uitgeverij Hoogland & Van Klaveren, 2 november 2014, 32 pagina’s, ISBN 9789089671707, 1e druk | adviesleeftijd 4-7 jaar

(9) Snelle Piet ging uit fietsen – Mathilde Santing en Geertje Aalders

snelle piet ging uit fietsen

Liedjesprentenboek met CD met nieuwe en aangepaste sinterklaasliedjes. Op de CD-cover wordt een wit pietje afgebeeld met sproetjesroetvegen.

Snelle Piet ging uit fietsen, Mathilde Santing (tekst en voorleesstem), Geertje Aalders (illustraties), Uitgeverij Gottmer, 24 oktober 2014, 48 pagina’s, ISBN 9789025759520, 1e druk

(8) Hoe piet kleur kreeg – Saskia Henderson en Minke Willemse

Hoe-Piet-kleur-kreeg

Zwarte pietjes veranderen in gekleurde geschminkte pieten.

Hoe piet kleur kreeg, Saskia Henderson (tekst), Minke Willemse (illustraties), Saam uitgeverij, 3 oktober 2014, 36 pagina’s, ISBN 9789082131499, 1e druk | adviesleeftijd 7-10 jaar

(7) Prinses Arabella en de Sint – Mylo Freeman

prinses arabella en de sint

Ongeschminkte pietjes zonder roetvegen. De in vrolijk gekleurde pietenpakken verkleedde kinderen worden in hun natuurlijke huidskleur weergegeven.

Prinses Arabella en de Sint, Mylo Freeman (tekst en illustraties), uitgeverij De Eenhoorn, 3 oktober 2014, 32 pagina’s, ISBN 9789058389725, 1e druk

(6) Sinterklaasje kom maar binnen. Sinterklaasliedjes van nu – Paul Passchier en Thedo Keizer en Nynke Talsma

sinterklaasje kom maar binnen

Liedjesprentenboek met spotify speellijst waarin sinterklaasliedjes zijn aangepast met als doel negatief bevestigende stereotyperingen er uit te halen. Deze 2e druk is een vernieuwde uitgave van de 1e druk uit 2014: Sinterklaasje kom maar binnen met je Piet + CD. In de hernieuwde uitgave zijn gewijzigd het voorwoord, de boekomslag en in plaats van een CD een Spotify-playlist.

Sinterklaasje kom maar binnen. Sinterklaasliedjes van nu, cabaratiers Paul Passchier en Thedo Keizer en Nynke Talsma (illustraties), Uitgeverij Ploegsma, oktober 2018, 48 pagina’s, ISBN 9789021679075, 2e druk | adviesleeftijd 3-7 jaar

(5) De pieten maken het bont – Pimm van Hest en Nynke Talsmade pieten maken het bont

Sinterklaasprentenboek met bont gekleurde pieten (geschminkt).

De Pieten maken het Bont, Pimm van Hest (verhaal), Nynke Talsma (illustraties).Uitgeverij Clavis, 11 september 2014, ISBN 9789044823608, 1e druk | adviesleeftijd 3-6 jaar

(4) Altijd feest! Samen de feesten van het jaar vieren – Hans Kuyper en Janny van der Molen

altijd feest!

Dit kinderboek gaat over allerlei soorten feesten. Van Suikerfeest tot Oud & Nieuw naar het Chanoeka en Keti Koti. Het Sinterklaasfeest komt er ook in voor. De kleur van de pieten wordt in de tekst niet benoemd; op de kaft is een blank pietje met roetvoegen afgebeeld.

Hans Kuyper (tekst), Janny van der Molen (tekst), Els van Egeraat (illustraties), Uitgeverij Ploegsma, 9 september 2014, 320 pagina’s, ISBN 9789021673080, 1e druk

(3) Lola’s Sint – Kristina G. Langarika

lola's sint

Ongeschminkte pietjes met roetvegen. De verkleedde kinderen worden in hun natuurlijke huidskleur weergegeven.

Lola’s Sint, Kristina G. Langarika (verhaal en illustraties).Uitgeverij Luna Productions, 2013, 30 pagina’s, ISBN 9789082097504, 1e druk

(2) De vrolijkste verjaardag van Sinterklaas – Henna Goudzand Nahar en Helen Fermate

de vrolijkste verjaardag van sinterklaas.jpg

Behandelt expliciet het zwart verdriet aan zwarte piet. De pieten worden uiteindelijk allemaal geschminkt in een andere kleur.

De vrolijkste verjaardag van Sinterklaas, Henna Goudzand Nahar (tekst) en Helen Fermate (illustraties), Uitgever Henna Goudzand Nahar, 2013, 24 pagina’s, ISBN 9789462034686, 1 druk

(1) Het Pietenboek – Arend van Dam en Annette Fienieghet pietenboek

Het Pietenboek (2000) is de aangepaste vernieuwde uitgave van Het Pietenboek (1989). In de uitgave van 2000 zijn de pieten geschminkt met verschillende kleuren. Het Pietenboek van Arend van Dam was het allereerste Sinterklaasboek dat het stereotype beeld van zwarte piet en de traditie dat pieten zwart zouden moeten zijn ter discussie stelde en poogde te doorbreken.

Toelichting van de schrijver: “Het idee: als er hier en daar een gekleurde piet opduikt, relativeert dat de hardnekkig in stand gehouden mythe dat pieten zwart moeten zijn.”

Let op: de uitgave van 1989 bevat ondanks deze eerste vooruitstrevende poging wel stereotype zwarte pieten in de illustraties. Daarom wordt in deze lijst naar de uitgaven vanaf 2000 verwezen.

Het Pietenboek, Arend van Dam (verhaal), Annette Fienieg (illustraties), Uitgeverij Van Holkema & Warendorf (2000). Deze titel is momenteel niet meer in (her)druk.


Aanvullende tips: Sinterklaasboeken zonder pieten in het verhaal

(1) Pom Ti Dom – Kim van Kooten en Noëlle Smit (2007)
In dit mooie Sinterklaasverhaal spelen pieten geen rol in het verhaal noch in de illustraties. Door Kim van Kooten (tekst) en Noëlle Smit (illustraties). Uitgeverij Blue in Green Publishing (jaarlijkse C1000 Sinterklaasprentenboekenserie Douwe Egberts 2007, deel I).

Voorzichtige (halve) pogingen
(2) Donald Duck Sint special (2014)
Een voorzichtige introductie met 1 roetpiet. De rest van de pieten zijn traditioneel raciaal zwart geschminkt. Walt Disney, november 2014.

(1) Alleen maar stoute kinderen – Robert Vuisje en Heleen Brulot (2014)
Een compromis van gekleurde én zwarte pieten in de illustraties. In de tekst komen geen zwarte pieten voor, wel in de illustraties. Robert Vuijsje (tekst) en Heleen Brulot (illustraties). Uitgeverij Leopold, 9 oktober 2014.

Aanvullende (volwassen essay) achtergrondliteratuur omtrent Sinterklaas en Zwarte Piet
Piet, handboek voor een moderne Sinterklaasviering. Samir Azrioual, Rowan Fredrik, Clarice Gargard, Nina Jansen. Met bijdragen van Akwasi, Hedy d’Ancona, Abelkader Benali, Sunny Bergman, Damiaan Denys, Arthur Japin, Tanja Jess, Rossana Kluivert, Irene de Kom-Avogadri, Howard Komproe, Charly Luske, Anousha Nzume, Pauline van der Meer Mohr, Hadewych Minis, Jörgen Raymann, Louise Schiffmacher, Sylvana Simons, Alex van Stipriaan, Sylvia Stuurman, Peter R. de Vries en Sylvia Witte e.a., Uitgeverij Noturban, 2015, ISBN 9789082456004, Paperback & digitaal, 196 pagina’s.

Zwarte sinterklazen. Let op: deze publicatie stelt dat zwarte piet géén koloniale karikatuur uit de slavernij is. Arnold Jan-Scheer, Nederlands, 1e druk, ISBN 9789067283045, Papieren tijger (2014), Paperback, 208 pagina’s.

Sinterklaasje kom maar binnen zonder knecht. Lulu Helder (red.,), Scotty Gravenberch (red.,) Astrid Roemer, Jan Nederveen Pieterse, Philomena Essed, Astrid Roemer, Anil Ramdas, Teun van Dijk, Waldo Heilbron, Diane Fraser, Guno Jones, e.a. Uitgeverij Epo (1998).

Laatste update van dit overzicht: 20 november 2018

Zichtexemplaren
Zichtexemplaren van moderne Sinterklaasboeken toesturen? Dat kan. Neem voor het postadres contact op via het contactformulier.

7 reacties op ‘Moderne Sinterklaasboeken – het complete overzicht 2000-2018

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s