Openbare brief aan de OBA (Corna Dirks)

Corna Dirks, oprichtster van de Facebook-actie groep Reason Against Racism (RAR), ontving in september 2014 een bericht van Ingrid de Vries. Ingrid attendeerde Dirks op het kinderboek Mijn papa is voor niemand bang, of toch? dat negatieve raciale stereotyperingen bevestigt. Dirks besloot actie te ondernemen en schreef een brief aan 40 bibliotheken in Nederland met het verzoek het boek uit hun collectie te verwijderen. Inmiddels heeft een aantal bibliotheken gehoor aan haar verzoek gegeven. De Openbare Bilbliotheek van Amsterdam (nog) niet. Aan de OBA richt Dirks daarom deze openbare brief met verzoek tot heroverweging. Het originele openbare facebookbericht op de OBA site en de reacties daarop vind je hier.

papa

In september jl. zond ik ongeveer 40 bibliotheken onderstaande mail. Inmiddels hebben een aantal bibliotheken het boek uit de collectie verwijderd. De OBA deed dit niet. Het antwoord van de OBA was “Wij zijn een openbare instelling die vrij toegang biedt tot informatie en hierbij geen censuur toepast”.
Wij vragen de OBA om heroverweging.

Reason against Racism.

Titel: Mijn papa is voor niemand bang, of toch?
Auteur: Rafik Schami
Uitgever: Lannoo, 2003
ISBN: 978 90 209 5362 6

Dag,

Ik werd dd. 7 sept. jl. per mail gewezen op de cover, en op vier pagina’s, van het kinderboek van Rafik Schami. Het zal wellicht aan uw aandacht ontsnapt zijn dat in elk geval deze pagina’s vol staan met ouderwetse en raciale stereo-typeringen. Volgens zeggen ook alle andere pagina’s. Ik veronderstel geen enkele boze opzet bij de auteur, ook niet bij de uitgever of de Openbare bibliotheek. Hoogst ongelukkig is het echter wel.

10891608_629415267170181_6953758414662098130_n

Zwarte mensen zouden eng en vuil zijn, etc, etc. Ik begrijp dat dit bedoeld is juist om vooroordelen onder ogen te zien en aan te pakken. Echter bereikt dit boek het tegendeel. Voor kinderen zal het voelen alsof zwarte mensen eng zijn en het boek een handvat biedt om de (terechte) angst voor zwarte mensen te overwinnen. In elk geval heb ik het zo opgevat en meerdere mensen met mij.

10891460_629415127170195_2647535057086458734_n

De verdere inhoud draagt bij aan de verontwaardiging. Weer dat stereotype beeld dat alle zwarte mensen in een Afrikaans land wonen en er zo uitzien als op de illustraties uitgebeeld is. Tevens blij zijn met de komst van witte mensen (dit is wel heel erg, niet waar? Waar doet het u aan denken?). Alsof we nog ver voor de slavernijtijd leven. “Vriendschapsdrankjes? Sommigen zelfs met speren en messen?”
Denkt u eens in, hoe het is voor zwarte kinderen om dit boekje te lezen. Dit naast het feit dat witte kinderen hier niets goed van leren. Pijnlijk, nietwaar?

Over het bestaan van dit boekje zijn diverse posts geplaatst op Facebook. Ook op mijn pagina (post van 7 september). Zie de reacties onder de post.

Graag zou ik willen dat u dit boekje, hoe goed bedoeld deze ook is, uit uw collectie haalt. Het zou erg gewaardeerd worden als dit met spoed zou gebeuren.

In afwachting van uw reactie,

Met vriendelijke groet,

Corna Dirks

Reason against Racism

Vestigingen die het boek inmiddels uit de collectie verwijderd hebben:

– ZOETERMEER
– OOSTERHOUT
– AMSTELVEEN
– UITHOORN
– DUIVEN/ZEEVEN/WESTERVOORT/RIJNWAARDEN
– BUNNINK/ZEIST

Gastblogger Corna Dirks is oprichtster van Reason Against Racism (RAR).

REASON AGAINST RACISM is een Facebook-actiegroep. De eerste in zijn soort. RAR opereert als een ‘FLYING BRIGADE’ en plaatst reacties op Facebook-pagina’s. Pagina’s die aanzetten tot haat tegen bevolkingsgroepen of/en racistische posts/afbeeldingen plaatsen.

Gewapend met argumenten en overtuigingskracht vormen we een gezamenlijk front. Wij gaan niet in op verbaal geweld. Wij laten dat van ons afglijden als druppels water en blijven vriendelijk.

Reason against Racism probeert op deze manier in gesprek te komen met ‘tegenstanders’ en blijft niet hangen in onderling gepraat met medestanders. In de groep wordt niet gediscussieerd, alleen overlegd. Wij richten ons naar buiten.

Het doel is een tegengeluid te geven aan de vaak heftige discussies op Facebook en een bijdrage te leveren aan oplossingen.

Let’s Reason!
@Corna Dirks. juni 2014

Een bijzondere privé-collectie: Buku Bibliotheca Surinamica

Etnische representaties in tijden van (de)kolonialisatie  

Een bijzondere privé-collectie Buku Bibliotheca Surinamica
Der Plantzer von Paramaribo (Eduard Gerdes, 1891). Bron: Carl Haarnack – Buku Bibliotheca Surinamica


Geen heden kan begrepen worden zonder kennis te hebben van het historisch verleden waarin zij verankerd ligt. De huidige stereotype representatie (en: afwezigheid) van etniciteit in Nederlandstalige kinderboeken kan niet buiten die voortdurend in elkaar hakende tijd staan. Relevant is daarom de Buku Bibliotheca Surinamica, een privé-collectie van Carl Haarnack over ‘Surinamica’ uit (de)koloniale tijden. Als ik het goed onthouden heb omvat de privé-collectie van dit heerschap zo’n 2000 (de)koloniale voortbrengselen der letterkunde uit en over Suriname1).

Ook stereotype representaties van etniciteit in kinderboeken vervlochten met ons collectief koloniaal verleden kun je in de Buku Bibliotheca Surinamica vinden. Verhalen die wij onbewust reproduceren en daarmee ook herbevestigen. De kinderboekencollectie omvat meer dan honderden kinderboeken met historische stereotype etnische representaties. Lees er meer over in het blog van Haarnack: stereotypen in kinderboeken. Als je ziet hoe ongegeneerd negatief de beeldvormingen toen waren, kun je het geziene niet meer wissen, zie je de stereotype kwetsende sporen van dat verleden terug in onze huidige tijd en onze kinderboeken.

De privé-collectie van Carl Haarnack is op afspraak in te zien. Ga eens langs, bezoek zijn lezingen, lees de inzichtgevende essays op zijn blog, facebookpagina of volg zijn nieuwsbrief. Hij heeft werkelijk wat te vertellen. Zijn collectie laat zien hoe koloniale sentimenten vastgedrukt staan in de literatuur.

 1) De Buku Bibliotheca Surinamica omvat ook foto’s, schilderijen, etsen, manuscripten en ephemera.