Een bijzondere excursie: sporen van Quaco

kasteel rosendael
Kasteel Rosendael rond 1780 – Bron: Ineke Mok – Cultuursporen

Over Quaco lezen is iets anders dan de plaats te weten waar hij onder het gezag van John Gabriël Stedman (1744-1797) vanuit de Surinaamse plantages in 1777 in Nederland aankwam en leefde: kasteel Rosendael. In de kerk van dit kasteel vond Ineke Mok, initiatiefnemer en schrijfster van het unieke beeldverhaal Quaco – Leven in slavernij (Eric Heuvel & Ineke Mok, 2015), ooit het doopbewijs van de jongen Quaco waarmee haar zoektocht naar zijn leven in slavernij begon. Op zaterdag 16 april kunnen jongeren, scholieren, studenten en andere geïnteresseerden mee op een bijzondere cultuur-educatieve dagreis naar kasteel Rosendael en kasteel Cannenburch in Nederland’s Gelderland.

Tijdens de busreis is er ruimte voor verhalen, ervaringen, liederen en gedichten die verwijzen naar het slavernijverleden. De organisatoren nodigen u uit om in uw herinneringen, boekenkast of muziekverzameling te duiken, te laten horen en/of zien wat u wilt delen. Artimobiel verzorgt het vervoer en Stacey Esajas, presentator van de tv serie De Slavernij Voorbij, is de Master of Ceremony (MC) in de bus.

Ineke Mok vertelt over haar zoektocht naar het verhaal van Quaco en dat van andere Afrikanen in het Gelderland aan het einde van de 18e eeuw. Jorien Jas, conservator van Geldersch Landschap & Kasteelen, verhaalt over de schilderijen met Afrikaanse bedienden die in kasteel Cannenburch hangen; wat weten we van hen?

Programma zaterdag 16 april 2016
(zoals vermeld in de uitnodigingsmail)

10.15 Bus vertrekt vanaf station Amsterdam Amstel, max. 24 inzittenden
11.45 Bezoek kasteel Rosendael en de kerk in Rozendaal waar Quaco werd gedoopt
13.15 Lunch in het kasteel (er wordt rekening gehouden met vegetariërs)
14.00 Vertrek naar kasteel Cannenburch in Vaassen
14.45 Rondleiding in het kasteel en langs schilderijen met Afrikaanse bedienden
15.45 Afsluiting met thee/koffie en lekkers
16.00 Bus keert terug naar station Amsterdam Amstel. Aankomst rond 17.15

Kosten € 75
(zoals vermeld in de uitnodigingsmail)
De excursie wordt verzorgd tegen kostprijs. Hiervan wordt de busreis, de toegang, de rondleidingen, de lezingen, de lunch, koffie, thee en versnaperingen voor onderweg betaald. Houders van een Museum Jaarkaart (op vertoon en alleen geldig in kasteel Cannenburch) krijgen 8 euro korting en betalen € 68.

Speciaal € 12.50
(zoals vermeld in de uitnodigingsmail)
Speciaal voor een viertal jongeren – scholieren of studenten – die een persoonlijke band voelen met het slavernijverleden maar niet zoveel geld hebben, stellen de organisatoren vier plaatsen beschikbaar tegen kostprijs van de lunch: € 12,50. Wil je daarvoor in aanmerking komen? Stuur dan snel een mail aan Ineke of Dineke. Wie het eerst komt…

Organisatie
Sporen van Quaco wordt georganiseerd door Ineke Mok (Bureau Cultuursporen) en Dineke Stam (IMHP).

Aanmelden
(zoals vermeld in de uitnodigingsmail)
De excursie is kleinschalig en verdiepend: er zijn maar 24 plaatsen beschikbaar. Wacht dus niet te lang als je er bij wilt zijn. Voor meer informatie en betalingsgegevens, mail Dineke.

Extra informatie
(zoals vermeld in de uitnodigingsmail)
Van Quaco – Leven in slavernij (Eric Heuvel & Ineke Mok, Walburg Pers 2015) bestaan 2 versies: (1) het stripverhaal zonder bijlage (€ 8,95) en (2) het stripverhaal met bijlage (Quaco – educatief, €12,95), met o.a. bronnen, een tijdlijn, kaarten en extra informatie over verzet, slavernij op de Antillen, racisme en de erfenis van slavernij.

Quaco – Leven in slavernij is te koop via de Walburgpers , kasteel Rosendael, uw lokale boekhandel of ga naar quaco-stripverhaal.nl voor meer informatie en het lesmateriaal.

Het beeldverhaal Quaco is eerder uitgelicht bij Spinzi, teruglezen via deze link.

Een bijzondere privé-collectie: Buku Bibliotheca Surinamica

Etnische representaties in tijden van (de)kolonialisatie  

Een bijzondere privé-collectie Buku Bibliotheca Surinamica
Der Plantzer von Paramaribo (Eduard Gerdes, 1891). Bron: Carl Haarnack – Buku Bibliotheca Surinamica


Geen heden kan begrepen worden zonder kennis te hebben van het historisch verleden waarin zij verankerd ligt. De huidige stereotype representatie (en: afwezigheid) van etniciteit in Nederlandstalige kinderboeken kan niet buiten die voortdurend in elkaar hakende tijd staan. Relevant is daarom de Buku Bibliotheca Surinamica, een privé-collectie van Carl Haarnack over ‘Surinamica’ uit (de)koloniale tijden. Als ik het goed onthouden heb omvat de privé-collectie van dit heerschap zo’n 2000 (de)koloniale voortbrengselen der letterkunde uit en over Suriname1).

Ook stereotype representaties van etniciteit in kinderboeken vervlochten met ons collectief koloniaal verleden kun je in de Buku Bibliotheca Surinamica vinden. Verhalen die wij onbewust reproduceren en daarmee ook herbevestigen. De kinderboekencollectie omvat meer dan honderden kinderboeken met historische stereotype etnische representaties. Lees er meer over in het blog van Haarnack: stereotypen in kinderboeken. Als je ziet hoe ongegeneerd negatief de beeldvormingen toen waren, kun je het geziene niet meer wissen, zie je de stereotype kwetsende sporen van dat verleden terug in onze huidige tijd en onze kinderboeken.

De privé-collectie van Carl Haarnack is op afspraak in te zien. Ga eens langs, bezoek zijn lezingen, lees de inzichtgevende essays op zijn blog, facebookpagina of volg zijn nieuwsbrief. Hij heeft werkelijk wat te vertellen. Zijn collectie laat zien hoe koloniale sentimenten vastgedrukt staan in de literatuur.

 1) De Buku Bibliotheca Surinamica omvat ook foto’s, schilderijen, etsen, manuscripten en ephemera.